Cơn "hấp hối" của đồng euro

Khuyến mãi — 31/05/2010

Quảng cáo tài trợ: Nhà đất Hà Nội, Cho thuê văn phòng, Cần bán chung cư

Câu hỏi “vì đâu nên nỗi” không còn nhắm vào Hy Lạp mà giờ chuyển sang châu Âu, khi các giải pháp cho tương lai đồng euro chưa được định rõ.

Kỷ lục... hạ giá

Đồng euro bắt đầu được giao dịch từ tháng 1/1999 với tỷ giá 1,1837 USD một euro, giảm kỷ lục vào tháng 10/2000 ở mức 0,823 USD một euro và sau đó tăng trở lại với mức kỷ lục 1,6038 USD một euro vào tháng 7/2008 khi các nhà đầu tư bỏ qua USD trong cuộc khủng khoảng tài chính toàn cầu.

Khi khu vực đồng euro lâm vào khó khăn do sự lây lan của “virus” nợ Hy Lạp, euro ngày càng mất giá và ghi vào lịch sử mức giảm tệ hại nhất trong bốn năm vào ngày 17/5 vừa qua.

Có nhiều dự đoán cho rằng, đến năm 2011 thì một euro chỉ bằng đúng một USD. Nếu các nhà tài chính EU không đưa ra được "đơn thuốc" hữu hiệu, giá trị đồng euro có thể trượt sâu nhanh hơn, tạo ra làn sóng bán tháo đồng tiền này.

Nhiều ý kiến trái chiều xung quanh số phận của đồng euro.

Các bộ trưởng tài chính EU ngay lập tức họp bàn để tìm giải pháp ngăn chặn đồng euro sụt giá. Tuy nhiên, giới phân tích tỏ ra bi quan khi chính Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Jean-Claude Trichet cho rằng, thị trường tài chính đang trong tình trạng “khó khăn nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai”. Không những thế, từ bên kia bờ Đại Tây Dương, Paul Volcker, cố vấn kinh tế của Tổng thống Mỹ tuyên bố khu vực đồng euro có thể bị “tan vỡ”.

Lý giải cho sự trượt dốc không phanh này, một số nhà phân tích tài chính cho rằng, nhà đầu tư vẫn hoài nghi về mức độ thành công của giải pháp ngăn ngừa cuộc khủng hoảng nợ lan rộng ra khu vực đồng tiền chung này. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia còn “vạch mặt” một nguyên nhân sâu xa hơn chính là “mối lương duyên giữa những kẻ không cân sức”. Sự chênh lệch về trình độ phát triển là vấn đề "nóng" khi đồng euro chính thức ra đời. Và nay là thời điểm các nhược điểm mà người ta lo ngại bị lộ rõ.
 
Người ta thường ví von, việc sử dụng một đồng tiền và tuân thủ chung một tiêu chuẩn không khác gì "bắt một ông già chạy marathon với thanh niên". Khi ông già đuối sức, vấn đề lập tức xuất hiện. Hiện Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ailen, Italy bắt đầu rớt lại phía sau. Nếu Đức và Pháp không dừng lại cõng những "vận động viên" bị rớt lại thì cuộc chơi sẽ kết thúc, đồng euro cũng sụp đổ. Còn nếu dừng lại thì khu vực các nước sử dụng đồng euro sẽ trở thành "nồi cơm to" nuôi những "vận động viên" lười.

Chính vì tồn tại mâu thuẫn mang tính kết cấu như vậy nên cũng chưa  thấy một phương án giải quyết khả thi và hữu hiệu cho cuộc khủng hoảng nợ từ Hy Lạp. Bất cứ phương án nào cũng sẽ tạo ra một vấn đề mới, lớn hơn.

Lợi bất cập hại

Trong khi nhà đầu tư lo ngại và không ngừng bán tháo đồng tiền này thì giới sản xuất tại EU lại mỉm cười. Quả thật, xuất khẩu của châu Âu sẽ có cơ hội phục hồi tính cạnh tranh khi đồng euro mất giá. Doanh số bán hàng sẽ tăng và có tác động tích cực đến các hoạt động kinh tế của EU, đặc biệt là Đức. Nếu như cách đây hai năm, một chiếc xe hơi trị giá 50.000 euro tại Đức được bán với giá 80.000 USD tại Mỹ thì giờ đây người ta chỉ phải bỏ ra khoảng 60.000 USD để mua nó.

 
“Xuất khẩu là lĩnh vực đóng vai trò quan trọng đối với tổng sản phẩm quốc nội của Đức và kích thích sự phát triển của các khu vực khác”, Volker Treier, trưởng nhóm chuyên gia kinh tế của Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức nhận định. Tất cả 16 nước sử dụng đồng euro cũng hưởng lợi thế giống Đức, nhưng họ cũng phải cạnh tranh với những nước có đồng tiền giảm giá mạnh hơn.

Tuy nhiên, Anton Boerner, Chủ tịch Liên đoàn Bán buôn và Ngoại thương Đức vẫn tỏ ra thận trọng trước triển vọng của kinh tế châu Âu khi đồng euro suy yếu.

“Trong ngắn hạn đồng euro yếu có thể khiến dư luận bớt lo lắng vì những hàng hóa được sản xuất tại Đức sẽ có lợi thế về giá trên thị trường thế giới. Nhưng chúng ta cần nhớ rằng, Đức cũng là một trong những nước nhập khẩu lớn nhất. Do hàng hóa được giao dịch bằng USD, người Đức sẽ phải chi nhiều tiền hơn để mua chúng”, ông Boerner giải thích.

Boerner và nhiều nhà phân tích khác cũng tỏ ra lo ngại rằng, ngay cả khi các nhà xuất khẩu hưởng lợi từ đồng euro yếu hơn, những biến động lớn trong tỷ giá tiền tệ có thể tác động xấu tới những ngành kinh tế không có khả năng chống đỡ nguy cơ. Sự giảm giá của đồng euro cũng ảnh hưởng tiêu cực tới đầu tư nước ngoài tại Đức.

Như vậy, những cái được khi đồng euro mất giá ít hơn nhiều so với những cái mất, trong đó uy tín và vị thế là điều quan trọng nhất.

Ánh sáng cuối đường hầm

Bất chấp hệ lụy của một đồng euro yếu là tốt hay xấu, EU vẫn phải sớm xem xét biện pháp cứu đồng euro qua cơn bĩ cực. Tính khả thi của “cuộc giải cứu” này đang trở thành một đề tài gây tranh cãi. Trên một số trang báo, người ta đếm ngược đến “ngày tàn” của đồng euro. Ông Bob Hancké, chuyên gia tại trường kinh tế London nhận định: “Tôi nghĩ có thể đồng euro sẽ biến mất trong một khoảng thời gian nhất định hoặc trở thành một đồng tiền được sử dụng bởi chỉ Pháp, Đức và một số nước nhỏ, đồng euro có thể tiếp tục tồn tại theo cách đó”.

Trong khi đó, tại nhiều diễn đàn, cũng có không ít chuyên gia tự tin khẳng định, vị thế của đồng euro sẽ nhanh chóng hồi phục. Theo họ, dù trong thời gian ngắn sẽ vấp phải những ảnh hưởng bất lợi từ khủng hoảng nợ châu Âu, nhưng về lâu dài, nó vẫn có tiềm lực rất lớn, hoàn toàn có thể tiếp tục trưởng thành để trở thành tiền tệ dự trữ quốc tế lớn thứ hai toàn cầu ngoài đồng USD.

Họ lý giải, biến động tỷ giá từ trước đến nay không còn là tiêu chuẩn tuyệt đối để đo đơn vị tiền tệ này có thể “sụp đổ” hay không, đặc biệt là khi so với các đơn vị tiền tệ có lượng giao dịch rất lớn trên thị trường ngoại tệ như USD, euro và đồng yen. Ngoài ra, họ khẳng định, sức cạnh tranh lâu dài của đồng euro vẫn còn. Trên thực tế, trước khi cơn bão nợ châu Âu đổ bộ, điều mà rất nhiều người lo lắng không phải là vấn đề đồng euro, mà là vấn đề đồng USD, nguyên nhân chủ yếu nằm ở thâm hụt tài chính và thâm hụt các tài khoản vãng lai hàng năm của Mỹ, đã ăn mòn nghiêm trọng nền tảng ổn định giá trị của đồng USD.

Cục dự trữ liên bang Mỹ FED trong thời gian khủng hoảng tài chính toàn cầu thực thi chính sách “lãi suất 0%”, điều này gia tăng thêm những lo lắng của mọi người về “khủng hoảng đồng USD” trong tương lai. Hiện nay, tỷ giá đồng euro/USD đang tuột dốc, không phải có nghĩa là đồng USD thực sự an toàn hơn, mà là do euro trong thời gian ngắn chịu ảnh hưởng bởi khủng hoảng nợ châu Âu, nên bị các nhà đầu tư “xem thường’.

Quả thật, ra đời 11 năm, khủng hoảng nợ châu Âu là thách thức nghiêm trọng nhất với đồng euro. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, thách thức này chỉ là “sự phiền não của sự trưởng thành” chứ không phải “phút lâm chung của tuổi già”.